Kontakt | Historia biblioteki | Zasoby | Wydarzenia | Aktualnosci


„Nowodworska Biblioteka jest jak restauracja...”

Czytelnikami bibioteki I LO im. Bartłomieja Nowodworskiego (w przeszłości Gimnazjum św.Anny) byli m. in.: późniejszy król Jan III Sobieski, gen. Józef Bem, Jan Matejko, Stanisław Wyspiański, Wojciech Bogusławski, bracia Jan i Jędrzej Śniadeccy, Stefan Banach, Michał Bałucki, Sławomir Mrożek i Gustaw Holoubek. Niestety, w szkolnym archiwum nie zachowała się karta czytelnicza żadnego z nich.

Dwa łyki historii

Biblioteka nowodworska jest tylko o 30 lata młodsza od szkoły. Powstała w 1618 r., a jej zalążek stanowiło 30 tomów podarowanych Kollegium św. Anny przez bratanka Bartłomieja Nowodworskiego, Jerzego. Były to książki o różnej tematyce. Podstawę stanowiła jednak klasyka, w tym Cycero i Demostenes. W tamtym okresie księgozbiór wzbogacał się przede wszystkim dzięki hojności profesorów uniwersytetu. W XVIII wieku wyodrębniono w bibliotece księgozbiory dla nauczycieli oraz dla uczniów młodszych i starszych. Duże straty w księgozbiorze przyniosła I wojna światowa, w czasie której w gmachu gimnazjum koszarowały wojska austriackie. Ale już w 1926 r. szkoła posiadała 3 oddzielne biblioteki: nauczycielską – liczącą 8448 tomów w różnych językach, uczniowską – składającą się z 2133 tomów oraz bibliotekę pomocy koleżeńskiej – z 1200 tomami, która była prowadzona przez samych uczniów. 6 września 1939 r. Niemcy wyrzucili na dziedziniec i spali niemal cały księgozbiór. Dzięki ofiarności profesorów udało się ocalić tylko kilkadziesiąt szczególnie cennych woluminów, w tym: „Starożytnicze wiadomości o Krakowie’’ A. Grabowskiego 1852, „Słownik języka polskiego” S. B. Lindego, wydany w latach 1854-1860, „Dialog albo rozmowa około exekucyi Polskiej Korony” S. Orzechowskiego 1858, „Słownik polsko-łaciński” T. 1-2 1866, „Dzieła” J. Słowackiego 1882, „Słownik wyrazów obecego pochodzenia” J. Karłowicza, z lat 1894-1905, „Słownik języka polskiego” T. 1-5 1900-1912, „Historia Uniwersytetu Jagiellońskiego” T. 1-2 K. Morawskiego 1900, „Ilustrowana encyklopedia” pod redakcją Lama, „Wielka ilustrowana encyklopedia powszechna” i „Dzieje kultury polskiej” A. Brücknera z 1930 r.

Na przełomie wieków

Po II wojnie światowej – szkoła, a wraz z nią i biblioteka, wznowiły pracę 15. września 1945 r. Z tego okresu pochodzą też najstarsze, zachowane księgi inwentarzowe. W latach 80. ubiegłego wieku księgozbiór liczył już kilkanaście tysięcy tomów. Także obecnie – w porównaniu do wielu innych szkół - liczące 22.200 woluminów i kilkadziesiąt nośników audiowizualnych zbiory biblioteki są imponujące. W księgozbiorze reprezentowane są różne dziedziny wiedzy. W czytelni znajduje się księgozbiór podręczny, gromadzący kilkaset słowników, encyklopedii, leksykonów, a także książki zabytkowe i XIX i początków XX wieku. W księgozbiorze należy ponadto wyróżnić znaczną liczbę lektur, które są na bieżąco uzupełniane. Biblioteka stara się, żeby żaden uczeń nie został pozbawiony dostępu do podstawowych lektur. Ponadto biblioteka gromadzi wiele opracowań literackich, które cieszą się ogromną popularnością zarówno w czasie przerabiania lektur, jak i przygotowywania prezentacji maturalnych. Na potrzeby nowej matury, biblioteka – poza opracowaniami literackimi – zakupiła także znaczną liczbę innych wydawnictw z różnych dziedzin wiedzy, w tym m.in. z historii sztuki. W bibliotece znajduje się też pokaźny zbiór poezji, literatury pięknej, młodzieżowej i popularno-naukowej. Młodzież ze szczególnym zainteresowaniem sięga po nowości wydawnicze; biblioteka uwzględnia jej wybór i gust czytelniczy. W roku szkolnym 2009/2010 zakupiono nowości za ponad 10 tys. zł, w tym nowe podręczniki, lektury, literaturę piękną oraz nośniki elektroniczne . O renomie biblioteki decydują pracownicy i jej księgozbiór. Priorytetem w pracy biblioteki jest powiększanie zasobów książek. Biblioteka prenumeruje ponadto 14 czasopism. Wśród młodzieży największą popularnością cieszą się: Cogito, Perspektywy, Świat Nauki oraz Wiedza i Życie. Wśród czytelników biblioteki – poza uczniami – są też nauczyciele przedmiotów i inni pracownicy szkoły. Dla każdego z nich biblioteka jest stale otwarta (nie ma tzw. dnia wewnętrznego) i zawsze znajdzie się w niej coś ciekawego. Biblioteka aktywnie włącza się też w życie szkoły. W „Historii Szkół Nowodworskich w latach 1945-1988” autorstwa H. Sędziwego i J. Bąka znajduje się m.in. zapis, iż w 1985 z inicjatywy Koła Miłośników Książki gośćmi biblioteki byli m.in. prof. prof. Aleksander Krawczuk i Władysław A. Serczyk. Natomiast w 1998 r., z okazji 410-lecia I LO, biblioteka przygotowała okolicznościową wystawę „Wydawnictwa i pamiątki nowodworskie”. Wspólnie z samorządem szkolnym – biblioteka była współorganizatorem przyjazdu i pobytu w Krakowie 35-osobowej grupy młodzieży polskiej z Litwy. Wszystkie koszty ponosiła strona polska, biblioteka aktywnie (i z sukcesem!) włączyła się w akcję pozyskiwania sponsorów, zapewniła też wizycie z Litwy obsługę medialną.

Krzepka „staruszka”

W tym roku biblioteka obchodzi swoje 392-lecie. Jak na swój wiek trzyma się jednak dobrze i umiejętnie łączy tradycje ze współczesnością. Zbiory biblioteczne liczące 22700 woluminów są sukcesywnie katalogowane w oparciu o oprogramowanie MOL Optivum. Do dyspozycji korzystającej z czytelni młodzieży są m.in. 3 stanowiska komputerowe. Nauczycielom i uczniom biblioteka oferuje też pakiety multimedialne. Ale kontynuowane są też nieco bardziej tradycyjne formy aktywizacji czytelnictwa wśród młodzieży. W czasie ostatnich kilku lat w bibliotece zorganizowane zostały m.in. następujące wystawy okolicznościowe:

  • „Ludzie książki pochowani na cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w latach 1803-2003” – z okazji 200-lecia powstania nekropolii;
  • „150-rocznica śmierci Mickiewicza” – z okazji rocznicy śmierci poety;
  • „Jan Pawel II – pielgrzym miłości” – w rocznicę śmierci papieża;
  • „Dar Solidarności” – z okazji 25-rocznicy powstania „S”.
  • „Artystycznym okiem Nowodworczyków”
  • „80-lecie Sławomira Mrożka”

Natomiast na jubileusz 420-lecia „Nowodworka” biblioteka przygotowała wystawę prac jego absolwentów (malarstwo, grafika, miedzioryt, fotografika). Miejscem ekspozycji i wernisażu była szkolna czytelnia, która w tym czasie pełniła funkcję centrum prasowego. Biblioteka jest też organizatorem spotkań młodzieży ze znanymi dziennikarzami. Doktor Janusz Majcherek, publicysta Rzeczpospolitej, laureat Nagrody Kisiela mówił o kulisach polskiej sceny politycznej, a spotkanie to zgromadziło rekordowa liczbę, ponad 250 uczniów. Redaktor Wacław Krupiński, kierownik działu kultury, największej gazety Małopolski – Dziennika Polskiego, opowiadał o tajemnicach publicystyki kulturalnej; spotkanie to było jednocześnie inauguracją warsztatów dziennikarskich dla klasy IIB2. Najważniejszym przedsięwzięciem w roku szkolnym 2009/2010 był recital i spotkanie autorskie z Leszkiem Wójtowiczem, bardem Piwnicy pod Baranami oraz odbywające się cyklicznie spotkania autorskie z twórcami-członkami Krakowskiego Oddziału Związku Literatów Polskich, w których udział wzięli: Andrzej Grabowski (Prezes KO ZLP, autor kilkudziesięciu książek dla młodzieży, Kawaler Orderu Uśmiechu, redaktor naczelny Magazynu Literacko-Publicystycznego „Iskra”), Lidia Żukowska (wiceprezes – poetka i malarka), Danuta Perier-Berska (sekretarz oddziału – poetka), Artur Rotter (poeta), Robert Marcinkowski (poeta, pracownik naukowy PK), Irena Kaczmarczyk (poetka), Janusz Trzebiatowski (poeta i malarz), Arkadiusz Frania (poeta i krytyk literacki), Alicja Pochylczuk (poetka, tłumaczka literatury ukraińskiej). Relacje z atrakcyjnych spotkań wraz ze zdjęciami naszego autorstwa są zamieszczone na oficjalnej stronie Związku Literatów Polskich, Oddział w Krakowie. Sukcesywnie – we współpracy z Towarzystwem Nauczycieli Bibliotekarzy Szkół Polskich, którego siedziba Oddziału Krakowskiego znajduje się w I LO – biblioteka współorganizowała ponadto następujące konkursy literackie i czytelnicze:

  • „Złota dwudziestka bestsellerów nastolatków”;
  • „Recenzja książki z kanonu lektur szkolnych”;
  • „Zareklamuj swoja bibliotekę szkolną”;
  • „Osobliwości Krakowa”;
  • Konkurs pięknego czytania;

oraz – zorganizowała samodzielnie:

  • „Exlibris Biblioteki Nowodworskiej”.

Wojewódzkie finały konkursów „Recenzja książki....”, „Zareklamuj swoja...” i „osobliwości Krakowa” odbyły się w I LO, a nagrodzone prace były wystawiane w auli, i w czytelni biblioteki. Jeden z laureatów napisał zaś, ze: „Nowodworska biblioteka jest jak restauracja: proza na śniadanie, poetyczna kolacja. Skosztujesz tu przepysznej literatury, wzbogacając intelekt, a nie tracąc figury.”

mgr Anna Kulińska




„Stare druki" - zabytki w Bibliotece Nowodworskiej